Manipulacje na rynku predykcyjnym bitcoina? Pod lupą Polymarket

Naukowcy ze Stanford University oraz Singapore Management University doszli do wniosku, że pięciominutowe rynki predykcyjne Bitcoina na platformie Polymarket mogą tworzyć zachęty do manipulowania ceną spot tuż przed rozliczeniem kontraktów. Taka konstrukcja rynku pozwala bardziej zaawansowanym uczestnikom osiągać zyski kosztem mniej doświadczonych inwestorów.

Badanie skupiło się na kontraktach, w których gracze obstawiają, czy cena bitcoina znajdzie się powyżej lub poniżej określonego poziomu po upływie pięciu minut. Ponieważ rozliczenie odbywa się na podstawie danych cenowych dostarczanych przez Chainlink dokładnie na koniec tego krótkiego okna czasowego, powstaje motywacja do wpływania na rynek tuż przed jego zamknięciem.

Analiza aktywności handlowej przed i po wprowadzeniu tych kontraktów w lipcu 2024 roku wykazała wyraźny wzrost liczby zleceń na rynku spot bezpośrednio przed rozliczeniem. Co istotne, po jego zakończeniu ceny szybko wracały do wcześniejszych poziomów, co zdaniem badaczy jest sygnałem potencjalnych manipulacji. Szacuje się, że w analizowanym okresie takie działania doprowadziły do transferu około 1,28 mln USD od zwykłych użytkowników do bardziej zaawansowanych traderów. Jednocześnie badacze zauważyli, że wydłużenie czasu trwania kontraktów z pięciu do piętnastu minut praktycznie wyeliminowało ten efekt.

Wnioski z analizy mają znaczenie nie tylko dla użytkowników kryptowalut, ale również dla całego sektora finansowego. Pokazują one, że sposób projektowania mechanizmów rozliczeniowych może bezpośrednio wpływać na uczciwość rynku. Odpowiednie zmiany — takie jak dłuższe okna czasowe czy wykorzystanie średnich cen zamiast pojedynczego punktu odniesienia — mogą ograniczyć ryzyko nadużyć i zwiększyć zaufanie inwestorów.

Autorzy podkreślają jednak, że same rynki predykcyjne nie są z natury podatne na manipulacje. Kluczowe znaczenie ma ich konstrukcja. Wskazują przy tym na możliwe rozwiązania, takie jak stosowanie średniej ważonej ceny w czasie czy wydłużenie okresu rozliczenia.

Wnioski z badania mogą mieć zastosowanie także poza rynkiem kryptowalut. Tradycyjne giełdy, takie jak Nasdaq czy Cboe, rozważają wprowadzenie kontraktów opartych na wydarzeniach powiązanych z cenami aktywów. W związku z tym projektowanie takich instrumentów staje się coraz ważniejsze.

Rynki predykcyjne odnotowały rekordowe obroty w czerwcu, co było związane m.in. z rosnącym zainteresowaniem Mistrzostw Świata FIFA 2026. Dane DefiLlama wskazują, że platforma Kalshi osiągnęła około 9,4 mld USD wolumenu obrotu w tym okresie, natomiast Polymarket International około 4,3 mld USD.

Same zakłady dotyczące zwycięzcy mundialu wygenerowały łącznie ponad 5,4 mld USD obrotu. Z tego około 4,25 mld USD przypadło na Polymarket, a 1,2 mld USD na Kalshi.