Wojna o Cieśninę Ormuz zaostrza się a Iran zrywa zawarty niedawno rozejm

Centralne Dowództwo USA kontynuuje intensywne operacje lotnicze, uderzając w Iran po raz ósmy z rzędu w bezpośrednim sąsiedztwie Cieśniny Ormuz. Eskalacja nastąpiła po tym, jak irańskie rakiety balistyczne i bezzałogowce zabiły dwóch amerykańskich żołnierzy w bazie lotniczej Muwaffaq Al Salti w Jordanii. Trzeci Amerykanin zginął dzień później podczas kontrolowanej detonacji niewybuchów w północnym Iraku. Napięcie militarne natychmiast przełożyło się na rynki finansowe, wywołując silne wahania cen surowców energetycznych i aktywów na całym świecie.

Amerykańskie samoloty wojskowe uderzyły w niedzielę około godziny 6:10 czasu lokalnego w wyspę Qeshm, niszcząc nadbrzeżne stanowiska obserwacyjne, systemy obrony powietrznej oraz obiekty powiązane z dronami. Agencje informacyjne Tasnim i IRNA poinformowały o kolejnych uderzeniach bombowych w okolicach miejscowości Sirik oraz Shadegan w prowincji Chuzestan. Walki stanowią rozwinięcie wojny rozpoczętej pod koniec lutego 2026 roku. Zawarty w czerwcu rozejm został wielokrotnie złamany w wyniku starć o kontrolę nad Cieśniną Ormuz. Kampania objęła instalacje wojskowe oraz infrastrukturę cywilną, w tym zakład odsalania wody w Bonji, co skutecznie odcięło od dostaw tysiące lokalnych mieszkańców.

Ostrzał jordańskiej bazy lotniczej z późnego wieczora 17 lipca przyniósł dwie ofiary śmiertelne, czterech rannych, którzy opuścili szpital, oraz jednego zaginionego. W Iraku kolejny wojskowy zginął 18 lipca podczas neutralizacji niewybuchów pozostałych po wcześniejszym ataku dronów, a drugi odniósł drobne obrażenia. CENTCOM oficjalnie wstrzymało publikację nazwisk żołnierzy do momentu powiadomienia rodzin.

Prezydent Donald Trump ogłosił, że Amerykanie zrealizują swoje cele w krótkim czasie, aby uniemożliwić Teheranowi zdobycie broni jądrowej. Zadeklarował bezpośredni kontakt z rodzinami poległych i zapowiedział uderzenie w Iran z ogromną siłą, jeśli państwo to nie przyjmie warunków. Na platformie Truth Social Trump nazwał irańskie propozycje oznaką desperacji, wyrażając wątpliwości wobec intencji polityków. Wezwał również republikanów do dopisania Teheranu do przygotowywanej ustawy o sankcjach wobec Rosji.

Najwyższy przywódca Iranu Mojtaba Chamenei stanowczo odrzucił te żądania. Uznał podpis prezydenta USA pod umową za całkowicie pozbawiony wiarygodności, ostrzegając przed surowymi lekcjami. Wiceminister spraw zagranicznych Kazem Gharibabadi zarzucił Waszyngtonowi porzucenie ustaleń rozejmu tymczasowego. W odpowiedzi Iran przeprowadził uderzenia odwetowe na obiekty w Kuwejcie, w tym skład amunicji w obozie Al Adiri oraz radary Patriot w bazie Ali Al Salem. Irańskie media szacują własne straty na ponad 50 zabitych oraz 500 rannych.

Cieśnina Ormuz obsługuje 20% światowej ropy, a kryzys wywołał natychmiastową reakcję inwestorów. Ceny surowca Brent oraz WTI wzrosły o 3% do 7%. Ruch tankowców spadł do najniższego poziomu od dwóch miesięcy. W niedzielę o godzinie 19:00 czasu wschodnioamerykańskiego kontrakty CFD na ropę Brent w pełni odzwierciedlały te geopolityczne niepokoje.

Na rynku kontraktów terminowych na akcje zapanowała duża ostrożność. Indeks S&P 500 osłabł w kierunku poziomu 743, a Nasdaq spadł o około 1,5% przez słabość sektora technologicznego i półprzewodników. Zyskały firmy obronne oraz energetyczne. Złoto osiągnęło wycenę bliską 4 000 USD, a dolar amerykański umocnił się. Rentowności obligacji skarbowych USA spadły z powodu ucieczki kapitału do bezpiecznych aktywów. Z kolei bitcoin utrzymał się tuż poniżej poziomu 65 000 USD, notując tygodniowy wzrost o 1,5% na dzień 19 lipca o godzinie 19:00 czasu EDT. Całkowita kapitalizacja rynku kryptowalut osiągnęła wartość 2,21 bln USD po skromnym wzroście o 0,08%. Departament Stanu USA wydał globalne ostrzeżenie, wzywając obywateli do zachowania zwiększonej czujności.