Estonia uderzyła w zondacrypto. Zostało 30 dni

Wczoraj wieczorem estoński wywiad finansowy FIU opublikował komunikat, który zmienia układ sił w aferze zondacrypto. Częściowo zawiesił ważność licencji operacyjnej spółki BB Trade Estonia OÜ - tej samej, pod którą działała największa polska giełda kryptowalut. Od tej chwili spółka nie może przyjmować żadnych nowych depozytów ani nawiązywać relacji z nowymi klientami. Wypłaty dla obecnych klientów formalnie pozostają możliwe, choć w praktyce są zablokowane od tygodni.

Spółka ma 30 dni na udowodnienie, że spełnia warunki licencji. Jeśli tego nie zrobi, FIU jest zobowiązany do jej cofnięcia. Bezterminowo.

Zawieszenie licencji to nie jedyne uderzenie z Tallina w tym tygodniu. Polscy prawnicy reprezentujący poszkodowanych klientów przygotowują równolegle wniosek o ogłoszenie upadłości BB Trade Estonia przed estońskim sądem. Strategia jest prosta: postępowanie upadłościowe ma zlokalizować i zabezpieczyć to, co zostało z majątku spółki, zanim środki znikną przez kolejne giełdy.

Estońska prokuratura nie ogłosiła jeszcze oficjalnie własnego śledztwa, ale jej rzeczniczka potwierdziła, że tamtejsi śledczy są w stałym kontakcie z prokuratorami z Katowic i wspólnie analizują materiał dowodowy. Sprawę szczegółowo opisał "Äripäev" - jeden z najbardziej wpływowych dzienników biznesowych w Estonii. To ważny sygnał: kiedy temat trafia na czołówki tamtejszej prasy finansowej, lokalna presja na instytucje rośnie.

Firma analityczna Recoveris prześledziła przepływy blockchain i ustaliła, że między grudniem 2025 a kwietniem 2026 roku z portfeli zondacrypto na giełdę Kraken trafiło 511 przelewów na łączną kwotę ok. 21,2 miliona USD. Transfery objęły 30 różnych kryptowalut.

To tyle, ile widać w danych publicznych. Osobna historia to portfel z 4 500 bitcoinami wartymi ok. 330 milionów USD, do którego klucze miał posiadać Sylwester Suszek - założyciel BitBay, poprzedniczki zondacrypto. Suszek zniknął w 2022 roku. Prokuratura z Katowic podejrzewa, że nie żyje.

Prezes Przemysław Kral przebywa według ustaleń mediów w Dubaju, razem z Marianem W. pseudonim "Maniek", podejrzewanym o udział w uprowadzeniu Suszka. Izraelskie obywatelstwo Krala praktycznie wyklucza jego ekstradycję z Izraela do Polski, a polskiego wniosku o pomoc prawną do Monako - gdzie spółka prowadziła rozległą sieć sponsoringową - wciąż nie ma.

FIU zaapelował wprost: klienci, którzy nie mogą odzyskać środków, powinni zgłaszać się na policję w swoim kraju zamieszkania. To nie jest puste zdanie. Polska prokuratura w Katowicach przyjęła już niemal 2 tysiące zawiadomień, zabezpieczyła 104 urządzenia elektroniczne i ponad 13 terabajtów danych z serwerów produkcyjnych spółki.

Problem w tym, że postępowanie karne ustala winę. Nie zwraca pieniędzy. Dlatego wniosek o upadłość w Estonii jest w tej chwili ważniejszy dla poszkodowanych niż kolejne zawiadomienie do prokuratury - bo to właśnie syndyk masy upadłościowej miałby uprawnienia do zabezpieczenia tego, co zostało z majątku, zanim ten całkowicie się rozpłynie.

Trzydzieści dni, które zaczęły się wczoraj, to najkrótszy i najbardziej konkretny termin w całej tej sprawie. Jeśli spółka nie wykaże do tego czasu, że spełnia warunki licencji - a trudno sobie wyobrazić jak miałaby to zrobić - cofnięcie licencji stanie się formalnością. I wtedy jedyną drogą odzyskania czegokolwiek pozostanie sąd upadłościowy w Tallinie.

Przypominam o naszym poradniku: Jak odzyskać pieniądze z zondacrypto.