Tether ratuje i niszczy? Prawdziwa twarz stablecoinów w Wenezueli i Iranie

Początek 2026 roku brutalnie obnażył dwoistą naturę stablecoinów. USDT (flagowy token Tethera) jest jednocześnie kołem ratunkowym dla obywateli i narzędziem dla reżimów omijających sankcje. Wenezuela i Iran to doskonałe case study tej technologicznej schizofrenii. Czy dwoista natura stablecoinów to konieczność?

Protesty w Iranie eskalują w ostatnich tygodniach na coraz wyższe poziomy walk ulicznych i piętrzących się ofiar, a rial bije kolejne rekordy słabości wobec USD. Tysiące aresztowanych, setki ofiar śmiertelnych, internetowy blackout od czwartku - wszystko w obronie reżimu. W tym chaosie USDT oparty na Tronie stał się de facto walutą awaryjną dla zwykłych Irańczyków chroniących się nie tylko przed inflacją, ale przede wszystkim przezd władzą i aparatem państwa.

O takim wykorzystaniu kryptowalut marzył Nakamoto? Tak, ale to tylko połowa historii. Raport TRM Labs z piątku (09.01.2026) ujawnia, że od 2023 roku Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) przemycił ponad 1 mld USD w stablecoinach przez dwie brytyjskie firmy-przykrywki: Zedcex i Zedxion. Te podmioty działają jako „infrastruktura finansowa dla IRGC", obsługując jedną z najbardziej objętych sankcjami organizacji militarnych świata.

W grze pojawia się też Babak Zanjani - miliarder będący weteranem omijania sankcji, który wcześniej prał miliardy z irańskiej ropy naftowej. Tymczasem władze w wrześniu próbowały okiełznać chaos, limitując posiadanie stablecoinów do 10 000 USD i zakupy do 5000 USD na osobę. Adopcję przygasiły też hack największej giełdy i masowe blokady kont przez Tether.

W Wenezueli sytuacja jest jeszcze bardziej ekstremalna. Bolivar tak stracił na wartości, że 71-letni przedsiębiorca Mauricio Di Bartolomeo mówi wprost:

Brak zaufania do banków sprawił, że ludzie masowo zakładają portfele krypto zamiast kont bankowych. Ale prawdziwa bomba tkwi w Petroleos de Venezuela - państwowej firmie naftowej, która od 2020 roku żąda płatności bezpośrednio w USDT, omijając sankcje. Szacuje się, że 80% przychodów z ropy spływa przez Tether.

Tether współpracuje z rządem USA, blokując „dziesiątki portfeli" powiązanych z krajowym handlem ropą. Między 2023 a końcem 2025 roku firma zamroziła około 3,3 mld USD, w tym 1,75 mld USD w USDT na Tronie. W weekend dołożyła 182 mln USD w pięciu portfelach.

Stablecoiny w Iranie i Wenezueli to technologiczny paradoks: ratują obywateli przed gospodarczym kataklizmem, ale jednocześnie stają się pasem transmisyjnym dla reżimów. Czy da się mieć jedno bez drugiego? Niestety, zarówno technologia blockchain, jak i same kryptowaluty mogą być używane zarówno w dobrym, jak i złym charakterze - wszystko zależy od intencji używającego.