Nie tylko przesyłanie kryptowalut. Blockchain jest przyszłością dobroczynności i działalności charytatywnej

Blockchain to nie tylko kryptowaluty, a tym samym możliwość zarobku. Choć najczęściej kojarzy się tę technologię z Bitcoinem i innymi cyfrowymi aktywami, jej zastosowania są znacznie szersze. Jednym z obszarów, w którym blockchain może mieć ogromne znaczenie, jest dobroczynność i działalność charytatywna. Dzięki swojej transparentności, decentralizacji i niezmienności, technologia ta może pomóc w zwiększeniu efektywności i wiarygodności organizacji non-profit.

Jednym z głównych problemów w działalności charytatywnej jest brak pełnej przejrzystości przepływu funduszy. Wiele osób obawia się, że ich darowizny nie trafiają bezpośrednio do potrzebujących, a część środków jest wykorzystywana na koszty administracyjne lub inne, nie zawsze jasne cele. Blockchain może to zmienić, ponieważ każda transakcja zapisana w rozproszonej księdze rachunkowej jest publiczna i niezmienna. Dzięki temu darczyńcy mogą śledzić, jak ich pieniądze są wykorzystywane, co zwiększa zaufanie do organizacji charytatywnych.

To nie koniec. Tradycyjne metody przekazywania darowizn często wiążą się z wysokimi opłatami bankowymi, kosztami przeliczeń walutowych oraz prowizjami pośredników. Blockchain pozwala na bezpośrednie przekazywanie środków bez potrzeby angażowania stron trzecich, co obniża koszty transakcji i pozwala większej części darowizny trafić do beneficjentów. Smart kontrakty mogą dodatkowo automatyzować cały proces, zapewniając to, że fundusze trafią dokładnie tam, gdzie powinny, zgodnie z ustalonymi wcześniej warunkami.

Do tego dochodzi czas. Dzięki blockchainowi darowizny mogą być przesyłane niemal natychmiastowo i bez względu na granice państwowe. To szczególnie istotne w przypadku nagłych sytuacji kryzysowych, takich jak klęski żywiołowe czy konflikty zbrojne, gdzie szybka pomoc może uratować życie. W tradycyjnych systemach finansowych przelewy międzynarodowe mogą trwać kilka dni, a w przypadku blockchaina fundusze mogą dotrzeć do odbiorcy w ciągu kilku minut.

Wszystko powyższe to teoria. Praktyka pokazuje jednak, że łańcuchy bloków naprawdę mogą pomagać. Przykładowo, Unicef testuje wykorzystanie blockchaina do zbierania środków i finansowania innowacyjnych projektów działających na rzecz dzieci. Wraz z gminą Jaleshwor w Nepalu, UNICEF Office of Innovation (OoI) i UNICEF Nepal Country Office testują to, jak ta nowa technologia może faktycznie pomóc w dobroczynności. Sam UNICEF ma także swój fundusz o wartości 400 000 USD, którego środki są przeznaczone na badania nad technologią blockchain i sztuczną inteligencją. To jednak bardziej znana organizacja, która stosuje blockchaina, do tego na razie w testach. W środowisku łańcucha bloków już teraz działają jednak inicjatywy, które warto wyróżnić.

Przykładowo Building Blocks Światowego Programu Żywnościowego w Jordanii korzysta z blockchaina i za jego pomocą pomaga dostarczać pomoc dla 100 000 syryjskich uchodźców, którzy mieszkają w specjalnych obozach. Użycie nowej technologii pomogło obniżyć opłaty transakcyjne o 98%.

Platforma Alice jest z kolei oparta na inteligentnych kontraktach, które zamrażają datki na cele charytatywne do czasu, aż fundacja udowodni, że przeznacza je na swoje cele statutowe. Podobnie działa GiveTrack, firmy BitGive, który to system pozwala śledzić darowizny - darczyńcy mogą sprawdzić, czy środki zostały wydane na szczytny cel.

Uzupełnieniem tych inicjatyw jest bramka płatności AIDChain, która pozwala na wpłacanie fundacjom i organizacjom non-profit kryptowalut w sposób bezpieczny i transparentny.

Warto przy tej okazji wspomnieć o ReFi, czyli regeneracyjnych finansach. To idea dot. inwestowania sposób odpowiedzialny i z troską o środowisko - chodzi o projekty, które umożliwiają regenerację zasobów naturalnych. W tej części rynku blockchaina działa m.in. Impact DAO. Chodzi o inicjatywę, która zmienia sposób finansowania projektów ekologicznych i społecznych. DAO to zdecentralizowane autonomiczne organizacje, które korzystają z technologii blockchain, które pozwalają zarządzać projektami w pełni demokratyczny sposób - to społeczności decydują, co zrobić ze środkami, jakimi dysponują. Największym ich plusem jest to, że umożliwiają uczestniczyć w nich każdemu - bez względu na zamieszkanie czy narodowość. Każdy członek DAO posiada tokeny, które umożliwiają mu głosowanie nad kierunkami finansowania. Poszczególne projekty na rynku pomagają, czy to w czyszczeniu wód z plastiku (DAO Ocean Protocol), czy ochronie zieleni miejskiej (Common Ground).

Spójrzmy na parę projektów z tego segmentu.

SummitShare to narzędzie do współpracy w zakresie cyfrowej repatriacji i ochrony kultury afrykańskiej. Poprzez digitalizację artefaktów i ich historii SummitShare ma na celu zachowanie i szersze udostępnianie afrykańskiego dziedzictwa kulturowego. Platforma, dzięki innowacyjnemu wykorzystaniu technologii blockchain, "zapewnia autentyczność i dostępność historii każdego artefaktu, czyniąc historię żywą, ewoluującą narracją dostępną dla wszystkich".

Shamba to z kolei zdecentralizowana sieć monitorowania, raportowania i weryfikacji (DMRV), która dostarcza dane stanowiące podstawę obliczeń emisji dwutlenku węgla i innych kredytów ekologicznych.

Rarimo Freedom Tool Systems to zaś model głosowania online, w którym zastosowano kryptografię. Pozwala to angażować się w demokrację, ale w sposób bezpieczny i przejrzysty. To szczególnie ważne w krajach, w których demokracja jest zagrożona.

O blockchainie coraz częściej mówi się w kontekście rozwoju impact investing. Chodzi o pojęcie ESG, czyli wysiłków na rzecz zarządzania środowiskowego i społecznego, wszystko w celu osiągania celów zrównoważonego rozwoju. I, co ciekawe, coraz więcej firm na świecie sięga po te idee i realnie je wdraża. Tu ponownie pojawia się technologia Bitcoina. Jak wynika z badania przeprowadzonego przez Międzynarodowy Instytut na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (IISD), "blockchain może zwiększyć zaufanie między stronami, promować integrację finansową i społeczną, usprawnić zbieranie danych i przyspieszyć procesy monitorowania, raportowania i weryfikacji, a także zachęcać do zachowań promujących zrównoważony rozwój”.

Przykładem zastosowania łańcucha bloków w tym kontekście jest mining, który jest oparty na odnawialnych źródłach energii . Przykładowo, projekt Green Hashrate umożliwia podmiotom, które kupują bitcoiny, sprawdzić, czy te konkretne zostały wykopane za pomocą ekologicznych źródeł. Kod umożliwia nawet oszacowanie śladu węglowego każdego wydobytego bitcoina!

Warto wymienić też Building Blocks Światowego Programu Żywnościowego, który z kolei pozwala śledzić płatności żywnościowe dla uchodźców. W tym kontekście pojawia się nam też kolejny element - tworzenie tożsamości cyfrowych dla każdego odbiorcy programu (w formie identyfikacji biometrycznej). Dzięki temu łatwiej można śledzić, czy pomoc faktycznie trafia do potrzebujących.

Na rynku można znaleźć też tokeny z nurtu ESG. Fishcoin to część projektu, który zachęca rybaków, hodowców ryb i dystrybutorów do udostępniania danych o swoich produktach na wszystkich etapach łańcucha dostaw. To pomaga zapobiegać błędnemu etykietowaniu produktów i ułatwia "wyłapywanie" nielegalnie złowionych gatunków ryb. W zamian za dane rybacy dostają fishcoiny.

Kolejny projekt, Veridium, pomaga w przekształcaniu kompensacji emisji dwutlenku węgla na tokeny VERDE. Innymi słowy chodzi o nagradzanie podmiotów, które, wybierają proekologiczną politykę.

Plastic Bank pomaga w oczyszczaniu środowiska. Jego token to część programu Social Plastic, który polega na płaceniu osobom w krajach rozwijających się za zbieranie odpadów z tworzyw sztucznych i tokenami, które można potem zamienić na waluty fiat.

Uzbrojeni w całą tą wiedzę możemy powoli podsumowywać temat, wskazując na to, dlaczego blockchain to dobry wybór dla organizacji charytatywnych.

Przede wszystkim zapewnia transparentność i niezmienność zapisu, co jeszcze szczególnie ważne w czasach, gdy wiele pozornie szczytnych inicjatyw służy wyłudzaniu pieniędzy. Blockchain może pomóc w zwiększeniu wiarygodności fundacji. Osoby, które chcą wesprzeć jakąś organizację, mogą śledzić przepływ środków. Z kolei inteligentne kontrakty mogą dodatkowo uwiarygodnić cały proces, automatycznie przesyłając środki do potrzebujących.

Do tego blockchain zmniejsza koszty działalności. UBS wykazało, że skraca czas dostaw towarów dla potrzebujących o 96% i zmniejsza koszty o 75%.

Wszystko to sprawia, że po nową technologię sięgają różne firmy. I tak np. Mercy Corps za pomocą łańcucha bloków pomaga rolnikom w Kenii - daje im dostęp do systemu pożyczek. BitPesa wykorzystuje blockchaina do realizacji transakcji biznesowych między Afryką i resztą świata. BanQu pomaga przesiedleńcom, rejestrując ich w blockchainie, co ma pomóc im w uzyskaniu dostępu do systemu bankowego.

Kolejne przykłady? Fundacja Grameen, we współpracy z RippleWorks, prowadzi blockchainowe projekty filantropijne. WaterChain monitoruje zużycie wody za pomocą sieci bloków, a Power Ledger sięga po łańcuchy w celu handlu energią generowaną przez panele słoneczne.

Blockchain może pomóc w rozwoju fundacji i szerzej: działań charytatywnych. A to dlatego, że ułatwia rejestrowanie danych i sprawia, że przesył wartości jest transparentny. Do tego łańcuchy bloków w logistyce skracają czas dostaw i zmniejszają koszty.