Od 2 do 10 milionów Polaków ma krypto. Podatek płaci 20 tysięcy

Badanie zlecone przez NBP wskazuje na ok. 1,9 mln Polaków posiadających kryptowaluty, czyli 6,4 proc. dorosłych
Raport Ari10 z tego samego roku podaje liczbę 10 milionów, czyli prawie 10 razy więcej
Kryptowaluty posiadają relatywnie częściej mężczyźni i osoby młodsze, co pokrywa się z danymi z całej UE
W deklaracjach podatkowych krypto wykazało w 2024 roku zaledwie 20 tys. osób

Co trzeci Polak ma krypto. Albo jeden na szesnastu. Zależy kogo pytasz... Już wyjaśniam o co chodzi

Narodowy Bank Polski zlecił firmie IPSOS badanie na tysiącu respondentów i wyszło mu 6,4 proc. dorosłych Polaków posiadających kryptoaktywa. Przy 95-procentowym poziomie ufności przedział wynosi od 5 do 8,1 proc., co oznacza od 1,5 do 2,4 miliona osób. Mediana to ok. 1,9 miliona. To konserwatywne liczby, ale przyzwoita robota metodologiczna.

Problem w tym, że w tym samym czasie Ari10 opublikowało raport z wynikiem 35,6 proc. dorosłych Polaków, czyli ok. 10 milionów ludzi. Różnica między 1,9 mln a 10 mln to nie błąd statystyczny. To przepaść, która mówi nam coś ważnego: zależy, jak pytasz i kogo pytasz.

Skąd tak wielka rozbieżność?

Badania populacyjne na kryptowalutach mają jeden fundamentalny problem: respondenci chętnie zawyżają deklaracje w obszarach, które brzmią nowocześnie i korzystnie dla wizerunku. "Czy inwestujesz w kryptowaluty?" brzmi jak pytanie o to, czy jest się nowoczesnym i zaradnym. Nie jak pytanie o to, czy właściwie wykazałeś PIT z handlu Bitcoinem.

Do tego pytanie "czy miałeś kiedykolwiek" daje zupełnie inny wynik niż "czy posiadasz teraz". Wystarczyło kupić 50 złotych Bitcoina w 2021 roku, żeby technicznie kwalifikować się do obu kategorii.

Akademickie badania z Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Mikołaja Kopernika wskazywały na ok. 2,5 miliona posiadaczy. To bliżej szacunkom NBP niż danym Ari10. Uważam, że liczba bliżej 2 milionów jest wiarygodniejsza, bo metody naukowe trudniej jest zoptymalizować pod narrację marketingową.

Podatki zdradzają prawdę lepiej niż ankiety

Najostrzejsza liczba w tym zestawieniu jest ta o podatkach. W deklaracjach za rok 2024 krypto wykazało jedynie 20 tys. Polaków. Nawet jeśli przyjmiemy, że spora część unika raportowania (co jest odrębnym problemem), trudno uwierzyć że 10 milionów inwestorów kończy się na 20 tysiącach płacących podatki. Ta różnica o trzy rzędy wielkości sugeruje, że albo problem z compliance jest gigantyczny, albo liczby posiadaczy są dramatycznie zawyżone, albo jedno i drugie.

Urzędy skarbowe powoli zaczynają to domykać. Wymiana danych między giełdami a fiskusem wynikająca z europejskiej dyrektywy DAC8 sprawi, że nieujawnianie zysków z krypto stanie się znacznie trudniejsze. To ważna informacja dla tych, którzy do tej pory ignorowali ten obowiązek.

Co to mówi o rynku

Niezależnie od tego, czy prawda leży bliżej 2 czy 10 milionów, obie liczby wskazują na ten sam trend: krypto przestało być niszą. Profil posiadacza opisany przez NBP jest spójny z całą Europą - przeważają mężczyźni i osoby przed trzydziestką. To właśnie ta grupa najszybciej adoptuje nowe narzędzia finansowe i najwcześniej wyprzedza zmiany regulacyjne.

NBP na swojej stronie wciąż wyświetla ostrzeżenie "uważaj na kryptowaluty" opublikowane w 2017 roku. Przez prawie dekadę nic się tam nie zmieniło, mimo że rynek wyrósł na kilkanaście bilionów dolarów globalnej kapitalizacji i prawdopodobnie ponad milion dorosłych Polaków trzyma w nim realny majątek. To niezbyt budujące połączenie.

Indeks Strachu i Chciwości

Skąd tak wielka rozbieżność?

Podatki zdradzają prawdę lepiej niż ankiety

Co to mówi o rynku

O autorze

Newsletter Bitcoin.pl