bitcoin.pl logo
BTC-6.03%
Bitcoin
$62,818229 628 zł
Ethereum
2025-10-20
2 min czytania

Vitalik Buterin przedstawia protokół GKR dla przyśpieszenia dowodów wiedzy zerowej na Ethereum

Mateusz Czarny redaktor Bitcoin.pl
Mateusz CzarnyRedaktor Bitcoin.pl
Vitalik Buterin przedstawia protokół GKR dla przyśpieszenia dowodów wiedzy zerowej na Ethereum
Bitcoin FilmFest 2026
Współtwórca Ethereum, Vitalik Buterin, zaprezentował wczoraj nowy protokół kryptograficzny GKR (Goldwasser–Kalai–Rothblum), który może zrewolucjonizować sposób działania dowodów wiedzy zerowej na popularnej sieci. Rozwiązanie to znacząco obniża koszty obliczeniowe i zwiększa wydajność weryfikacji na blockchainie.

Czym jest protokół GKR i jak działa

GKR to zaawansowana technika kryptograficzna umożliwiająca komputerom udowodnienie prawidłowości skomplikowanych obliczeń bez ujawniania danych wejściowych. Protokół może weryfikować dwa miliony obliczeń na sekundę na standardowych laptopach, a cała weryfikacja transakcji Ethereum wymaga zaledwie pięćdziesięciu konsumenckich kart graficznych.
Tradycyjne metody weryfikacji wymagają od komputerów wykonania pracy stu razy większej niż oryginalne obliczenia, podczas gdy GKR redukuje to do zaledwie 10-15 razy więcej pracy. W praktyce oznacza to drastyczne obniżenie kosztów i wymagań sprzętowych dla operacji w sieci Ethereum.

Jak GKR przyspiesza weryfikację

Vitalik Buterin w swoim szczegółowym wpisie na blogu vitalik.eth.limo porównuje działanie GKR do nauczyciela sprawdzającego zadanie domowe z matematyki. Zamiast weryfikować każdy krok obliczeń, protokół koncentruje się na kluczowych punktach kontrolnych i używa matematycznych technik do potwierdzenia poprawności końcowego wyniku.
GKR redukuje koszty dowodów ZK poprzez zaangażowanie się tylko w dane wejściowe i wyjściowe, pomijając wszystkie ciężkie kroki pośrednie. To sprawia, że protokół jest szczególnie efektywny przy weryfikacji powtarzalnych zadań, gdzie ta sama operacja jest stosowana do dużych ilości danych.

Zastosowania praktyczne i wizja Lean Ethereum

GKR wpisuje się w szerszą wizję Buterina dotyczącą "Lean Ethereum" – uproszczonej i odpornej na ataki komputerów kwantowych architektury sieci. Protokół bezpośrednio wspiera dążenie Ethereum do szybszej finalizacji, agregacji dowodów dla rollupów oraz skalowalności opartej na dowodach wiedzy zerowej.
Eksperci branżowi wskazują, że potencjał GKR wykracza poza blockchain. Protokół znajdzie zastosowanie w weryfikacji modeli uczenia maszynowego, gdzie duże modele muszą demonstrować poprawne wyniki bez ujawniania danych bazowych.


Kwestia prywatności i integracja z ekosystemem

Warto zaznaczyć, że sam protokół GKR nie jest technologią zapewniającą prywatność – zajmuje się zwięzłością, a nie poufnością. Aby uzyskać właściwości zero-knowledge, GKR można opakować w istniejące systemy ZK-SNARK lub ZK-STARK.
Rozwój protokołu GKR zbiegł się w czasie z uruchomieniem przez Fundację Ethereum 47-osobowego "Privacy Cluster", którego celem jest uczynienie prywatności domyślną funkcją sieci, a nie opcjonalnym dodatkiem. Buterin wielokrotnie podkreślał, że prywatność jest niezbędna dla przetrwania Ethereum, porównując obecne publiczne blockchainy do wczesnego internetu przed wprowadzeniem standardów szyfrowania.
Wprowadzenie protokołu GKR stanowi kolejny krok w ewolucji infrastruktury Ethereum, która ma stać się szybsza, tańsza i bardziej dostępna zarówno dla programistów, jak i użytkowników końcowych.

O autorze

Mateusz Czarny redaktor Bitcoin.pl
Mateusz Czarny

Miłośnik kryptowalut i trader z ponad 5-letnim doświadczeniem w branży blockchain. Z wykształcenia jestem politologiem. Jako dziennikarz specjalizuję się w analizach rynku oraz najnowszych trendach Web3. Historia i ekonomia to moje pasje, które pochłaniają znaczną część wolnego czasu. W moich publikacjach staram się tłumaczyć zawiłe kwestie w sposób przystępny dla różnych grup inwestorów. Regularnie analizuję ruchy cenowe, regulacje i innowacje w przestrzeni zdecentralizowanych finansów. Wśród moich zainteresowań jest też biohacking. W wolnym czasie lubię pograć amatorsko w siatkówkę. Moje prywatne przemyślenia znajdziesz na https://x.com/MateuszCzarnyX

Chcesz być na bieżąco? Zaobserwuj nas w
Google News
Obserwuj

Newsletter Bitcoin.pl

Najważniejsze newsy i insiderskie informacje prosto na Twój email.

Dbamy o ochronę Twoich danych. Polityka Prywatności