Polska ustawa o kryptowalutach - co o niej wiemy i dlaczego jest tak ważna? - Bitcoin.pl - Bitcoin, kryptowaluty i technologia blockchain

W środę 7 maja w Sejmie odbędzie się posiedzenie Parlamentarnego Zespołu Proste Podatki, którego tematem przewodnim będzie polska ustawa o kryptowalutach. Polska jest w tym momencie na niechlubnej liście kilku krajów UE, w których ta ustawa jeszcze nie obowiązuje, a w świetle unijnych przepisów, mamy na to coraz mniej czasu. Dalsza opieszałość w tej kwestii może kosztować kolejne utracone szanse dla branży, ale i całego kraju - którego legislacja słynie już z tego, że nie nadąża za nowymi technologiami. Co wiemy o ustawie w obecnej formie? I dlaczego cały proces trwa tak długo?

Regulacje? Ach, jest jeszcze czas!

Rynek kryptowalut w Polsce od ponad dekady czeka na jakieś konkretne regulacje dotyczące tego, jak powinna działać branża. W 2016 r. Polskie Stowarzyszenie Bitcoin zorganizowało konsultacje społeczne w Sejmie. Mniej więcej w tym samym czasie próbę uregulowania rynku wzięło na siebie Ministerstwo Cyfryzacji. Branża starała się nawet dokonać oddolnej samoregulacji, tworząc tzw. kanon dobrych praktyk. Następnie pałeczkę przejęła Komisja Nadzoru Finansowego - bezskutecznie, nadal brakowało pełnej regulacji i wyjaśnienia przez władze kontrowersji prawnych.

Opieszałość regulatorów w pełni oddaje fakt, że dopiero od 2018 r. wiesz, jak rozliczać zyski, jakie osiągasz na rynku kryptowalut. O szerszej regulacji chyba zapomniano albo po prostu uznano, że warto poczekać na ruch Unii Europejskiej. Zmiana rządu w 2023 r. niewiele na tym polu zmieniła. Co prawda, w systemach rządowych można znaleźć projekt ustawy, który ma dostosować branżę pod MiCA, ale dokument nadal nie obowiązuje, nie został przegłosowany przez Sejm i Senat, nie mówiąc o podpisie prezydenta.

Ustawa o kryptowalutach - co zakłada?

Zacznijmy od tego, że w Unii Europejskiej obowiązuje już rozporządzenie MiCA. Wchodziło w życie etapami: pod koniec czerwca 2023 r., a potem pod koniec czerwca i grudnia 2024 r. Tyle że poszczególne kraje członkowskie muszą dostosować swoje regulacje pod ten dokument. I większość już to zrobiła. Wyjątkami były pod koniec 2024 r. m.in. Polska, Belgia czy Portugalia. Brak krajowych regulacji oznacza, że od końca 2024 r. zaczął obowiązywać 18-miesięczny okres przejściowy wynikający z MiCA. Na razie nic złego jeszcze się nie dzieje, ale przedłużanie tego stanu rzeczy, zdaniem ekspertów, będzie oznaczało dla polskiej kryptogospodarki problemy: exodus firm do jurysdykcji z obowiązującymi regulacjami.

W systemie legislacyjnym rządu nadal można znaleźć projekt ustawy o kryptowalutach. Tyle że tu pojawia się kolejne "ale". Wynika z niego, że kontrolę nad branżą kryptoaktywów będzie sprawowała w naszym kraju Komisja Nadzoru Finansowego (KNF), która zasłynęła przez ostatnie lata z nieszczególnie przychylnego podejścia do rynku. Trochę jak SEC w USA za rządów Demokratów.

Obawa przed działaniami KNF to jedno, surowe kary za łamanie przepisów - drugie.

Po kolei jednak. Najpierw KNF: organ ma być uprawniony do nakazania posiadaczowi kryptoaktywów „ograniczenia rozmiaru otwartych pozycji”, jeśli będzie to niezbędne dla bezpieczeństwa obrotu. Nie do końca wiadomo, o co chodzi, bo samo pojęcie „bezpieczeństwa obrotu” jest mocno uznaniowe. Czy posiadacz kryptowalut będzie musiał je sprzedać, nawet ze stratą, bo ktoś w KNF uzna, że to, co robi jest "niebezpieczne"?

Do tego firmy działające w Polsce mogą mieć swoje problemy. Ich strony będą mogły zostać dodane przez KNF do publicznego rejestru domen (w praktyce to blokada strony internetowej) po złożeniu przez organ "zawiadomienia o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa". KNF będzie mogła też blokować rachunki posiadaczom kryptoaktywów.

Kolejna sprawa to kary. Ta za publiczne oferowanie kryptoaktywów, które są niezgodne z ustawą, to aż 10 000 000 PLN. Do tego pojawia się kwota do 2 500 000 PLN grzywny za „przypadki mniejszej wagi”. Ponownie, brakuje tu precyzji: co oznacza "mniejsza waga"? Jest jeszcze kara więzienia: za poważne złamanie przepisów. Z kolei za utrudnianie lub uniemożliwianie kontroli KNF, będzie można zostać ukaranym- niespodzianka! - karą... 20 000 000 PLN.

Największe kontrowersje dotyczyły od początku opłaty od przychodów, jaką miałyby płacić giełdy i kantory z polskiego rynku kryptowalut. Ta nadal jest umieszczona w projekcie i to na takim samym poziomie - 0,5% przychodu. Co jest absurdalne, opłatę mają płacić wyłącznie polskie podmioty - te firmy, które są zarejestrowane na terenie Polski. Z kolei zagraniczne podmioty (zarejestrowane poza naszymi granicami) będą musiały uiścić opłatę tylko 4 500 EUR za "paszportyzację". Może więc dojść do kuriozalnej sytuacji, w której polskie spółki będą rejestrować się w innych krajach, by nadal prowadzić działalność w Polsce. Będzie to po prostu bardziej opłacalne.

Nie jest jednak tak, że ustawa jest w pełni zła. Umieszczono w niej też kwestie, które poprawią sytuację klientów giełd. I tak np. reklamacje użytkowników będą musiały być rozpoznawane w terminie 30 dni. Do tego inwestorzy będą mogli prosić o pomoc rzecznika finansowego. Dojdą do tego elementy ochrony środków klientów - to szczególnie ważne, jeżeli dojdzie do upadłości giełdy czy kantoru. ("środki pieniężne klientów mają być ściśle oddzielone od środków własnych dostawcy, będą przechowywane na oddzielnym rachunku bankowym").

Jakie działania podejmuje branża?

Branża ponownie nie stoi z boku z założonymi rękoma i stara się wyjść do przodu. 5 marca br. doszło do kolejnych konsultacji społecznych w Sejmie. Za inicjatywą stał Dawid Kustra, organizator Next Block Expo - cyklu największych konferencji branżowych odbywających się w Polsce i zagranicą - oraz Janusz Kowalski, poseł na Sejm z ramienia PiS. Na miejscu byli m.in. eksperci z Degen House, Filip Pawczyński i Łukasz Olender, prof. Krzysztof Piech, przedstawiciel KNF, Zbigniew Jacek Wiliński, Dorota Zabłocka z 3DOTS, Maciej Grzegorczyk z KryptoPrawo.pl, prawniczka Aleksandra Ossowska czy reprezentujący Kangę, Sławek Zawadzki i Monika Minkiewicz.

Dynamika i częstotliwość sejmowych debat o kryptowalutach napawają optymizmem. Od ostatniego spotkania wspólnie pracowaliśmy nad konkretnymi rozwiązaniami, które mogą realnie wesprzeć rozwój calej branży w Polsce. Jestem bardzo wdzięczny posłowi Januszowi Kowalskiemu za stworzenie przestrzeni do tak ważnej i merytorycznej dyskusji. Wierzę, że razem możemy zrobić wiele dobrego i sprawić, że Polska ponownie będzie postrzegana jako lider na arenie miedzynarodowej

- powiedział Dawid Kustra, organizator Next Block Expo, który zainicjował sejmowe rozmowy o kryptowalutach.

Udało się porozmawiać m.in. nt. braku wprowadzenia w Polsce MiCA, co wynika z opóźnień w pracach Sejmu. (....) W rozmowie z przedstawicielem KNF zwróciliśmy uwagę na to, że instytucja ta nie rozmawia z branżą. Mamy nadzieję, że to dopiero początek dialogu z rządzącymi

- relacjonował potem rozmowy Filip Pawczyński z Degen House.

Co dalej z polską ustawą o kryptowalutach?

Ustawa o kryptowalutach znajduje się cały czas na poziomie rządowym. Początkiem kwietnia zajmował się nią jako ostatni Stały Komitet Rady Ministrów. Oznacza to jednak, że projekt nie trafił jeszcze nawet do parlamentu. Gdy to się stanie przed prawodawcami kolejny mozolny proces wykuwania nowego prawa - prace w komisjach poselskich oraz głosowania w Sejmie i Senacie. A na końcu podpis prezydenta.

Ociężałość władz na polu projektu ustawy o kryptoaktywach niestety wpisuje się w to, jak polscy politycy podchodzą od lat do cyfrowych aktywów. Mimo paru prób nadal brakuje w Polsce regulacji i jasności. Miejmy nadzieję, że do końca okresu przejściowego, przypadającego na połowę 2026 r., Polska zdoła wdrożyć pełne regulacje zgodne z MiCA.

Zapraszamy również do obejrzenia nagrania z marcowego posiedzenia, podczas którego przedstawiciele branży przedstawiali najistotniejsze problemy związane z regulacjami rynku. Niebawem opublikujemy również relacje z kolejnego posiedzenia w Sejmie, którego tematem przewodnim będzie polska ustawa o kryptoaktywach.

Indeks Strachu i Chciwości

Polska ustawa o kryptowalutach - co o niej wiemy i dlaczego jest tak ważna?

Regulacje? Ach, jest jeszcze czas!

Ustawa o kryptowalutach - co zakłada?

Jakie działania podejmuje branża?

Co dalej z polską ustawą o kryptowalutach?

O autorze

Newsletter Bitcoin.pl